İzinsiz İçerik Kullanımı Hakkında Uyarı: Web sitemizde yer alan tüm yazılar ve içerikler, Dr. Burcu Büge’ye ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altındadır. Yazılarımızın tamamı telif hakkıyla korunmakta olup, herhangi bir şekilde çoğaltılması, dağıtılması, yayınlanması, kopyalanması veya üçüncü taraflarla paylaşılması için önceden yazılı izin alınması zorunludur. İzinsiz içerik kullanımı tespit edildiği takdirde, yasal yollara başvurulacak ve ilgili kişi ya da kurumlar hakkında hukuki işlemler başlatılacaktır. Bu kapsamda, içeriklerimizi kullanmak isteyen kişi veya kurumların, Dr. Burcu Büge’den yazılı izin talebinde bulunmaları gerekmektedir.
Bulimia Nervoza
Bulimia nervoza, kişinin aşırı miktarda yiyecek tükettikten sonra kilo alımını önlemek amacıyla bilinçli olarak kusma gibi sağlıksız davranışlarda bulunmasıyla karakterize edilen bir bozukluktur (Taştan ve ark., 2017). Şengül ve Hocaoğlu (2019) bulimia nervozanın tarihçesinin Roma İmparatorluğu'na kadar gittiğini açıklar. Roma döneminde, zengin kişilerin aşırı yemek yedikleri ve yedikleri yemekten aldıkları hazzı artırmak amacıyla kusarak tekrar yemek yedikleri bilinmektedir. (Şengül ve Hocaoğlu, 2019).
Van Eeden ve arkadaşları (2021), yaşamları boyunca bu bozukluktan etkilenenlerin oranının kadınlarda %3'e, erkeklerde ise %1'in üzerine çıkabildiğini belirtmektedir. Özellikle genç kadınlar, ergenler ve yetişkinler arasında yaygın olarak görülmektedir (Van Eeden ve ark., 2021). Fakat araştırmalar, bulimia nervozanın ilk belirtilerinin genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkmasına rağmen, bu bozukluğun çoğunlukla yetişkinlik döneminde fark edildiğini göstermektedir (Yüzbaşı, 2023). Arıca ve arkadaşlarına (2011) göre, özellikle bu yaş grubunda dikkatle ele alınması gereken bozukluklar arasındadır. Gelişim sürecine olumsuz etkileri nedeniyle, erken müdahale ve iyileştirme süreci büyük önem taşımaktadır (Arıca ve ark., 2011).
Amerikan Psikiyatri Birliği’nin yayınladığı Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı’nın beşinci baskısına (DSM-5; APA, 2013) göre, bu dönemlerde kişi yediği miktarı kontrol edemediğini ve yemek yemeyi durduramadığını hisseder. Ayrıca, kilo almaktan kaçınmak için kusma, laksatif ve diüretik ilaçlar kullanma veya aşırı spor yapma gibi uygunsuz ödünleyici davranışlar sergileyebilir. Bu tıkınırcasına yeme ve ödünleyici davranışlar ortalama üç ay içinde en az haftada bir kez tekrar eder ve kişinin kendilik değerlendirmesi, vücut şekli ve ağırlığına aşırı derecede bağlı hale gelir (APA, 2013). Demiray’a (2025) göre bulimia nervozada, duygusal düzenleme zorluklarının önemli bir etkisi olduğu belirtilmektedir. Bulimia nervoza yaşayan bireylerin, özellikle olumsuz duygular yaşadıklarında duygularını kontrol etmekte zorlandıkları, bu durumun ise aşırı yemek yeme ve telafi edici davranışlarla kendini gösterdiği ifade edilmektedir (Demiray, 2025).
Bulimia Nervoza’nın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, biyolojik, sosyal ve psikolojik etkenlerin bozukluğun gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir. (Vezir ve Karaaziz, 2023). Toker ve Hocaoğlu (2009) biyolojik açıdan genetik yatkınlığın önemli bir rol oynadığını ifade etmektedir. Psikolojik faktörler incelendiğinde ise aile yapısının etkisi öne çıkmakta ve yeme bozukluğu olan bireylerin ailelerinin genellikle daha az empatik ve destekleyici olabileceği, aynı zamanda yüksek başarı beklentisi taşıyabileceği belirtilmektedir. Bunun yanı sıra, bu bireylerin ailelerinde aile içi çatışmaların, depresyon, anksiyete, alkol bağımlılığı ve yeme bozukluklarının daha sık görüldüğü ifade edilmektedir (Toker ve Hocaoğlu, 2009).
Ayrıca Ersoy’a (1991) göre, yeme bozukluklarında görülen fiziksel belirtiler, ilerleyen dönemlerde ölümle sonuçlanabilecek sorunlara yol açabilir. Bulimia nervozanın klinik bulguları arasında menstrüasyon düzensizlikleri, hipokalemi, çökük mide, tükürük bezlerinin büyümesi, dış yüzeyde aşınma, yemek borusu iltihabı, yemek borusu yırtığı ve aspirasyon pnömonisi yer almaktadır (Ersoy, 1991). Bunun yanı sıra Çubukçu ve Hocaoğlu (2024) yeme bozukluklarında ciltle ilgili semptomların, beslenme eksikliklerinden, beraberinde gelen fiziksel ve psikiyatrik bozuklukların ya da laksatif, diüretik ve kusturucu ilaçların kullanımından kaynaklanabileceğini belirtmiştir. Yeme bozukluklarının tamamında en sık görülen cilt semptomu, cilt kuruluğudur (Çubukçu ve Hocaoğlu, 2024).
Sonuç olarak, bulimia nervoza hem fiziksel hem de psikolojik açıdan önemli olumsuz etkilere yol açabilen ciddi bir yeme bozukluğudur. İlk belirtileri genellikle ergenlik döneminde başlasa da fark edilmesi çoğunlukla yetişkinlik döneminde olmaktadır. Bu bozukluğun, gelişim sürecine olan olumsuz etkileri ve potansiyel sağlık sorunları, erken müdahale sürecini hayati bir öneme taşımaktadır. Bulimia nervoza yaşayan bireyler, duygusal düzenleme zorlukları ve çevresel faktörlerin etkisiyle bu bozuklukla mücadele ederken, aile dinamiklerinin de önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Klinik bulgular arasında yer alan fiziksel semptomlar, uzun vadede daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, bulimia nervoza gibi yeme bozukluklarının fark edilmesi, iyileştirme çalışmaları ve önlenmesi, bireylerin sağlıklı bir gelişim göstermeleri ve yaşam kalitelerinin korunması için büyük önem taşımaktadır.
Bulimia Nervoza ile İlgili Kitap Önerileri
Handle with Care, Jodi Lynn Picoult
Bu hikâye Willow O'Keefe adlı genç bir kızın, kırılgan kemik hastalığıyla yaşamını, ailesinin yaşadığı zorlukları ve ailenin diğer kızı olan Amelia’nın bulimia nervoza ile başa çıkmasını anlatmaktadır. Amelia, özellikle üvey babası Sean’ın kendisini Willow kadar sevmediğinden şüphelenerek aile içindeki yerini sorgulayan güvensizliklerle mücadele eder. Yine de empatisi belirgindir; Willow’a gerçekten değer verir ve önemli bir doktor mektubunu unuttuğunda olduğu gibi işler ters gittiğinde derin bir suçluluk hisseder. Amelia'nın çaresizliği, çocuk koruma hizmetleri tarafından alındığında daha da belirginleşir ve yetişkinler tarafından kontrol edilen bir dünyadaki kırılganlığını vurgular. Yine de duygularının farkında ve dürüsttür; çelişkili hislerini kabul eder ve arzularının bencilce olduğunu fark eder. Genel olarak Amelia'nın karakteri, kız kardeşine duyduğu sevgi, ilgi görme arzusu ve bu karmaşık duyguları uzlaştırma çabasıyla şekillenir. Kitabın Türkçe çevirisi bulunmamaktadır.
Yemek ya da Yememek, Feyza Bayraktar
Yemek ya da Yememek, masum diyetlerle başlayıp anoreksiya ve bulimia gibi yeme bozukluklarına dönüşebilen süreci ele almaktadır. Şişmanlık korkusuyla ortaya çıkan ve zamanla diyet bağımlılığına evrilen bozuk yeme davranışlarını detaylandıran eser, gece yeme ve sıkılınca yeme gibi yeme ataklarının nasıl duygusal bir kaçış noktasına dönüştüğünü inceleyerek, bireylerin yemekle olan ilişkisini derinlemesine analiz etmektedir. Uzman psikolojik danışman Feyza Bayraktar, bu kitapta sadece diyet önerileri sunmak yerine, bireyin zihninde ve duygusal dünyasında kökleşmiş olan yeme alışkanlıklarını sorgulatarak, yemekle daha sağlıklı bir ilişki kurmasını sağlayacak yolları göstermektedir. Onlarca diyet kitabının aksine, sorunun yalnızca fiziksel değil, psikolojik boyutlarını da ele alan bu eser, okurlara özgürleşme ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarını kalıcı hale getirme konusunda rehberlik etmektedir.
Anoreksiya ve Bulimia: Çocuğunuzu Nasıl Anlar ve Ona Nasıl Yardımcı Olursunuz?, Gerard Tixier, Clothilde Tourte
Bu kitap, yeme bozukluklarının her yaş grubunu etkilemesine rağmen neden özellikle gençlerde daha sık görüldüğünü ele almaktadır. Ayrıca, yeme bozukluklarının yalnızca bireyin değil, ailesinin de içinde bulunduğu zorlayıcı bir sürece dönüşebileceğini vurgularken, bu durumun altında yatan olası faktörleri tartışmaktadır. Anoreksiya ve Bulimia, yeme bozukluklarıyla ilgili toplumsal algıları da sorgulayan bilgilendirici bir kaynak sunmaktadır.
Bulimia Nervoza ile İlgili Film, Dizi ve Belgesel Önerileri
Elvis and Anabelle, 2012
Elvis Moreau, babasına bakarak bir cenaze evini yöneten genç bir adamdır. Güzellik yarışmacısı Anabelle Leigh ise bulimia ile mücadele etmektedir ve annesinin ona yüklediği baskılarla birlikte hayatını zor bir şekilde sürdürmektedir. Bir güzellik yarışmasında yaşadığı trajik bir olay sonrası, Anabelle’in hayatı beklenmedik bir şekilde değişir. Olay, Anabelle’i Elvis’in çalıştığı cenaze evine getirir. Ancak, hikâye burada bitmez; Anabelle gizemli bir şekilde hayata geri döner ve bu olay, Elvis’i, yaptığı işin sonuçlarıyla yüzleşmeye zorlar. Anabelle’in hayata dönmesiyle birlikte, sadece fiziksel olarak değil, psikolojik olarak da büyük bir değişim yaşar. Bulimia’dan kurtulmaya başlar ve hayatındaki öncelikleri sorgular. Anabelle’in bu dönüşümü, annesiyle olan ilişkisini daha da gerginleştirir, ancak Elvis ile arasında büyüyen bir bağ kurulur. İkisi de geçmişlerinin gölgelerinden kurtulmaya çalışırken, birbirlerine destek olurlar. Zamanla, aralarındaki dostluk derinleşir ve birlikte, içsel mücadeleleriyle başa çıkmaya çalışırlar. Bu hikâye, aşk, kayıp, iyileşme ve kurtuluş arayışının temalarını işler. Anabelle ve Elvis’in hayatları, onları beklenmedik bir şekilde dönüştürür ve onları karanlık zamanlardan umut dolu bir geleceğe taşır.
Sharing the Secret, 2000
Filmde Beth Moss, dışarıdan başarılı ve mutlu görünen bir genç kızdır, ancak ebeveynlerinin boşanması ve kendine yönelik yüksek beklentiler nedeniyle hayatının kontrolünü kaybetmiş hisseder. Bu durumla başa çıkmak için sağlıksız yöntemlere başvurur. Başta belirtilerini gizlemeye çalışsa da okulda bir olay yaşandıktan sonra sorun gün yüzüne çıkar. Annesiyle arasında büyük çatışmalar yaşar, ancak sonunda iyileşme sürecine başlamayı kabul eder. Film, Beth’in iyileşme yolculuğuna odaklanır.
Binge, 2017
Binge, Angela Gulner’ın on yıl süren bulimia ile mücadelesinden ilham alan karanlık bir komedi dijital dizisidir. Dizi, Angela’nın bir sarhoşluk haliyle yeme bozukluğu iyileştirme programına kaydolmasıyla başlar. Burada Angela, başarısız olan pasta dükkanını yönetme, terapistiyle yasak bir ilişki yaşama ve diğer yemekle ilgili sorunları olan eksantrik bireylerle etkileşimde bulunma gibi zorluklarla karşılaşır. Tüm bunları yaparken, bulimik eğilimlerle başa çıkmaya çalışmaktadır.
Thin, 2006
2006 yılında, Florida’daki bir iyileştirme merkezinden ham görüntülerle anoreksiya, bulimia ve daha fazlası gibi yeme bozukluklarını konu alan ilk ana akım belgeselidir. Film, iyileştirme merkezinde kendi özel sorunlarıyla mücadele eden dört kadını takip ediyor. Bu kadınlar, genç bir öğrenciden bir ev hanımına kadar farklı yaşam tarzlarından geliyor. Film kadınların karşılaştığı ciddi sonuçları ve derin mutsuzlukları gözler önüne seriyor. Bir belgesel olarak, meseleyi romantize etmeden karanlık yönlerini ortaya koyuyor, ancak izleyiciye herhangi bir çözüm sunmadan sona erdiğini belirtmekte fayda var. Film, yeme bozukluklarının süregelen doğasını gözler önüne seriyor.
Kaynakça
Amerikan Psikiyatri Derneği. (2013). DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı (E. Köroğlu, Çev. Ed.). Hekimler Yayın Birliği. https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
Arıca, S., Arıca, V., Arı, M. ve Özer, C. (2011). Adolesanda yeme bozuklukları. The Medical Journal of Mustafa Kemal University, 2(5).
Çubukçu, Ç. ve Hocaoğlu, Ç. (2024). Beslenme ve yeme bozukluklarında dermatolojik belirtiler: Geleneksel bir derleme. Hipokrat Tıp Dergisi, 4(3), 147-155. http://doi.org/10.58961/hmj.1536511
Demiray, M. (2025). Duygu odaklı psikoterapi ekolünün bulimia nervoza olgularında etkililiğine dair sistematik bir gözden geçirme. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 8(15), 103-113. https://doi.org/10.56955/bpd.1500061
Ersoy, G. (1991). Yeme davranışı bozuklukları: Anoreksiya ve bulimia nervoza. Beslenme ve Diyet Dergisi, 20(1), 95-106.
Şengül, R. ve Hocaoğlu, Ç. (2019). Ortoreksiya nervoza nedir? Tanı ve tedavi yaklaşımları. KSU Medical Journal, 14(2), 101-104. https://doi.org/10.17517/ksutfd.441380
Taştan, K., Demiröz, H. P., Öztekin, C. ve Sincan, S. (2017). Bulimia nervoza tedavisinde hipnoterapi: Olgu sunumu. CausaPedia, 6(2), 94-97.
Toker, D. E. ve Hocaoğlu, Ç. (2009). Yeme bozuklukları ve aile yapısı: Bir gözden geçirme. Düşünen Adam, 22(1-4), 36-42.
Van Eeden, A. E., Van Hoeken, D. ve Hoek, H. W. (2021). Incidence, prevalence and mortality of anorexia nervosa and bulimia nervosa. Current Opinion in Psychiatry, 34(6), 515-524. http://doi.org/10.1097/YCO.0000000000000739
Vezir, Ç. ve Karaaziz, M. (2023). Bulimia nervoza tedavisinde bilişsel davranışçı terapi yöntemi: Olgu sunumu. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 6(10), 1252-1267. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1312
Yüzbaşı, D. V. (2023, 24-26, Mart). Ergenlik döneminde bulimia nervoza ve bilişsel davranışçı terapi uygulamalarına örnekler. V. Modebadze (Oturum başkanı), XIII. Uluslararası Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Konferansı, Antalya, Türkiye.