İzinsiz İçerik Kullanımı Hakkında Uyarı: Web sitemizde yer alan tüm yazılar ve içerikler, Dr. Burcu Büge’ye ait olup, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altındadır. Yazılarımızın tamamı telif hakkıyla korunmakta olup, herhangi bir şekilde çoğaltılması, dağıtılması, yayınlanması, kopyalanması veya üçüncü taraflarla paylaşılması için önceden yazılı izin alınması zorunludur. İzinsiz içerik kullanımı tespit edildiği takdirde, yasal yollara başvurulacak ve ilgili kişi ya da kurumlar hakkında hukuki işlemler başlatılacaktır. Bu kapsamda, içeriklerimizi kullanmak isteyen kişi veya kurumların, Dr. Burcu Büge’den yazılı izin talebinde bulunmaları gerekmektedir.
Meslek Seçiminde Psikolojik Dinamikler
Bulut ve Sülük’e göre (2021), meslek seçimi kariyer gelişim sürecinin ilk adımı olup, bireylerin hayatlarında önemli bir aşamadır. Meslek seçimi sonucunda, bir kişinin yaşamının birçok alanı etkilenebilir; örneğin, hayat boyu kalıcı bir işinin olup olmayacağı, işini sevip sevmeyeceği, eş seçme süreci, gelir düzeyi ve geçim kaynakları, yaşayacağı çevre, yaşamdan duyduğu memnuniyet ve mutluluk gibi birçok alan bu seçimden etkilenebilir (Bulut ve Sülük, 2021). Nyamwange (2016), günümüzde meslek seçiminin birçok faktörden etkilenmesi nedeniyle karmaşık bir süreç haline geldiğini belirtmiştir. Thomas’a (2017) göre, kariyer seçimiyle ilgili literatür ve araştırmalar şunu göstermektedir: Kariyer seçimi sürecinde bireyin demografik ve sosyal durumu, ebeveynleri, öğretmenleri/akademisyenleri ve iş deneyimleri gibi çeşitli etkenler önemli rol oynamaktadır. Ayrıca meslek hakkında edinilen bilgiler, televizyonlardaki meslek temsilleri, ekonomik güvence veya statüye ilişkin bireysel değerler ile sosyal ve çevresel katkı sağlama isteği de kariyer seçiminde etkili olan diğer unsurlar arasındadır (Thomas, 2017). Özetle, meslek seçimi, bireyin yaşamını çok yönlü biçimde etkileyen ve sosyal çevreden, kişisel özelliklere kadar birçok faktörden etkilenen önemli bir süreçtir.
Bireylerin doğru mesleği seçmeleri, hem tatmin edici bir yaşam sürmeleri hem de işlerinde motive ve verimli olmaları açısından önemli olup, bu durum örgütsel başarı ve sürdürülebilirlik için de temel oluşturduğundan, kararlarını bilgiye dayalı şekilde vermeleri ve meslek seçiminde etkili olan faktörlerin farkında olmaları büyük önem taşımaktadır (Nyamwange, 2016). Kunnen (2014), bir kariyer seçiminin, kişinin özellikleriyle seçtiği bölüm ya da meslek arasında uyum olması ve bu seçimin kendi kimliğiyle bütünleştirilebilmesi durumunda, tatmin edici ve uyumlu kabul edildiğini belirtmiştir. Güçlü ve tatmin edici kariyer seçimleri, bireyin değerlerine, ilgi alanlarına ve yeteneklerine uygun olduğu kadar çevrenin sunduğu fırsatlarla da uyumlu olmalı; aksi halde kariyer seçimi sorunları, kimlik gelişimindeki problemlerle ilişkilendirilebilir (Kunnen, 2014). Kısacası, bireylerin tatmin edici ve uyumlu bir kariyer seçimi yapabilmeleri için, kendi ilgi, değer ve yetenekleriyle meslek arasında uyum sağlamaları gerekmekte; aksi takdirde bu süreç kimlik gelişimi sorunlarıyla ilişkilendirilebilmektedir.
Marcia (1966), kimlik gelişimini dört farklı statü ile açıklamıştır: dağınık kimlik, ipotekli kimlik, moratoryum ve başarılı kimlik. Dağınık kimlik, bireyin kimlik konularına karşı ilgi göstermemesi ve herhangi bir keşif ya da bağlılık sürecine girmemesiyle tanımlanır. İpotekli kimlik, bireyin mevcut değerlere sorgulamadan bağlı kalması durumudur. Moratoryum, bireyin kimliğiyle ilgili yoğun bir keşif süreci yaşadığı ancak henüz net bir bağlılık geliştirmediği statüdür. Başarılı kimlik ise, keşif sürecinin ardından anlamlı ve tutarlı bağlılıkların geliştirilmesiyle oluşan statüdür (Marcia, 1966). Bosma ve Kunnen (2001), kimlik gelişimi statülerini yorumlarken, alternatifleri araştırıp denedikten sonra yapılan seçimlerin daha esnek ve uyumlu taahütler oluşturduğunu, bunun da bireyin kendini yönetme becerisinin gelişimini ve psikososyal olgunluğunu yansıttığını belirtmiştir. Buna karşılık, dışarıdan ‘verilmiş’ gibi olan taahhütler daha az esnek ve olgun bir gelişim düzeyini gösterir. Kimlik gelişimi de bu seçimlerin gücü ve kalitesinde zamanla meydana gelen değişimlerin oluşturduğu dinamik bir süreç olarak tanımlanır (Bosma ve Kunnen, 2001). Özetle, kimlik statüleri kuramına göre bireylerin keşif ve bağlılık düzeyleri kimlik gelişimini belirlerken, başka bir bakış açısıyla, kimlik gelişimi, bireyin zaman içinde yaptığı seçimlerin esnekliği, gücü ve kalitesiyle şekillenen dinamik bir süreçtir.
Borchert (2002) tarafından yapılan bir çalışmada, lise öğrencileri için kariyer seçiminde kişilik özelliklerinin, ortam ve fırsatlara kıyasla daha belirleyici bir faktör olduğu bulunmuştur. Hirschi ve Brown'a (2013) göre, kişilik özellikleri ergenlerin mesleki keşif faaliyetlerine katılımını etkileyen önemli bir faktördür ve bu faaliyetlerde en güçlü etkiler sorumluluk, dışadönüklük ve duygusal istikrar gibi özelliklerle ilişkilidir; bunlar arasında en belirgin olanı ise sorumluluktur. Hedef odaklı, başarıya yönelik, düzenli ve planlı öğrenciler, daha az sorumluluk sahibi olanlara kıyasla mesleki keşif faaliyetlerine daha aktif katılmaktadır (Hirschi ve Brown, 2013).
Fine ve Wolf (1987), tüm kariyer seçimlerinin, diğer davranışlarda olduğu gibi, temel psikodinamik yapılar ile tetikleyici çevresel koşulların etkileşimi sonucunda ortaya çıktığını belirtmiştir. Kariyer seçimleri, bireyin, kendilik nesneleriyle (çocuğun yaşamında önem taşıyan, çevresinde bulunan kişiler) kurduğu ilişkiler yoluyla şekillenen benlik yapısının güçlü bir ifadesidir (Fine ve Wolf, 1987). Benzer bir şekilde Bryce ve arkadaşlarına (2022) göre, bir birey önemli çocukluk deneyimlerini yansıtan, çocuklukta karşılanmamış ihtiyaçları gideren ve ailesinden miras kalan beklentileri gerçekleştiren bir kariyer yolunu seçmeye yönelir (Bryce ve ark., 2022). Özetle, kariyer seçimleri, bireyin psikodinamik yapıları ile çevresel etkenlerin etkileşimi sonucu oluşabilir veya çocukluk deneyimlerini, karşılanmamış ihtiyaçları ve ailevi beklentileri yansıtabilir.
Kercood ve arkadaşları (2017), bilişsel esnekliği, düşünceleri iki farklı kavram arasında değiştirebilme, aynı anda birden fazla kavramı düşünebilme ve durumlara göre çeşitli temsil, strateji veya görevler arasında seçim yapabilme yetisi olarak tanımlamıştır. Yaptıkları çalışmada, kontrol grubundaki öğrenciler arasında bilişsel olarak daha esnek olanlar kariyer seçimlerinde daha emin hissederken, düşük bilişsel esnekliğe sahip öğrenciler kariyer seçimlerinde daha az emin hissetmiştir (Kercood ve ark., 2017). Savickas (2005), kariyer uyum yeteneklerinin bireylerin kariyer kararlarında esneklik ve belirsizlikle başa çıkmalarına yardımcı olduğunu belirtmiştir. Ona göre bilişsel esneklik gibi psikolojik kaynaklar, bireylerin değişen iş dünyasına daha uyumlu ve hazırlıklı olmalarını sağlar (Savickas, 2025). Lent ve arkadaşları (1994) tarafından geliştirilen Sosyal Bilişsel Kariyer Teorisi’ne göre, bireylerin öz yeterlik algıları ve bilişsel kaynakları, kariyerle ilgili hedefler koyma ve bu hedeflere ulaşma konusundaki kararlılıklarını doğrudan etkiler (Lent ve arkadaşları, 1994).
Sonuç olarak, meslek seçimi, bireyin yaşamını çok yönlü etkileyen ve birçok kişisel ile çevresel faktörün etkileşimiyle şekillenen karmaşık bir süreçtir. Bireyin demografik durumu, ailesi, öğretmenleri, iş deneyimleri, medya temsilleri ve sosyal değerleri gibi çevresel faktörlerin yanı sıra, kişilik özellikleri, ilgi alanları, değerleri ve bilişsel yetenekleri de bu süreçte belirleyici rol oynar. Tatmin edici bir kariyer seçimi için bireyin ilgi, değer ve yetenekleriyle mesleği arasında uyum olması gerekir; aksi halde kimlik gelişimi sorunları ortaya çıkabilir. Ayrıca, kişilik özelliklerinden özellikle sorumluluk duygusu, mesleki keşif faaliyetlerine katılımı artırırken; bilişsel esneklik, bireyin belirsizlikle başa çıkabilmesini ve daha kararlı kararlar verebilmesini sağlar. Ek olarak, bireyin kimlik gelişim düzeyi de meslek seçimini etkileyen bir başka faktördür; kimlik statüleri kuramı bu süreci keşif ve bağlılık düzeyleri üzerinden açıklar. Psikodinamik kuramlar ise, bireyin erken çocukluk deneyimlerinin, karşılanmamış ihtiyaçlarının ve ailevi beklentilerinin kariyer tercihlerine yansıdığını vurgular. Sosyal Bilişsel Kariyer Teorisi’ne göre ise öz yeterlik algısı ve bireyin bilişsel kaynakları, hedef belirleme ve bu hedeflere ulaşma sürecinde temel rol oynar. Bu nedenle, bireylerin meslek seçiminde doğru ve doyurucu kararlar alabilmeleri için hem kendi içsel özelliklerini hem de çevresel koşulları tanımaları ve değerlendirmeleri büyük önem taşır.
Meslek Seçiminde Psikolojik Dinamikler Hakkında Kitap Önerileri
Doğru Meslek Seçiminin Önemi ve Meslek Seçiminde Gençlerimize Olan Sorumluluğumuz, Güneş Okan
Bu kitap, çocukların ve gençlerin kendi kimliklerini özgürce inşa edebilmeleri için yetişkinlere düşen sorumluluklara odaklanır. Gençlerin yaşamlarına yön vermek yerine, onları anlamaya, desteklemeye ve kendi yollarını bulmaları için alan tanımaya davet eder. Kitapta, ebeveynlerin ve eğitimcilerin kendi hayal ve beklentilerini gençlere dayatmak yerine, onların bireysel ilgi ve yeteneklerine uygun kariyer yollarını keşfetmelerine rehberlik etmesi gerektiği vurgulanır. Kahlil Gibran’ın (1923) da belirttiği gibi, çocuklar “hayatın kızları ve oğulları”dır; bizler ise yalnızca onların bu dünyaya gelişine vesileyiz. Bu eser, “keşke”siz bir gençlik ve umut dolu bir gelecek için tüm yetişkinlere farkındalık kazandırmayı amaçlar.
Başarıya Giden Yolda Meslek Seçimi, Cavidan Telman
Bu kitap, kişiliğe, eğilimlere ve yeteneklere uygun meslek seçiminin; bireyin mutlu, huzurlu ve başarılı bir yaşam kurmasında ne kadar önemli olduğunu vurgular. Kitap, özellikle meslek seçme aşamasında olan gençler ile kariyer değişikliği düşünen bireyler için yol gösterici bir kaynak olarak hazırlanmıştır. Bu süreçte gençlerin kendilerini tanımaları, güçlü ve zayıf yönlerinin farkına varmaları büyük önem taşır. Kitap, özellikle bilinçli destek alma imkânı olmayan gençler için kendini tanımaya yönelik uygulamalar ve meslek alanlarını belirlemeye yardımcı olacak mesleki ilgi yönelim testleri içermektedir.
The Psychoanalysis of Career Choice, Job Performance, and Satisfaction, Paul Marcus
Bu kitap, kariyer seçimi, iş performansı ve iş doyumu gibi konuları psikanalitik bir bakışla ele alarak, bireylerin hem kendileri hem de çalışma arkadaşları ve kurumları için en iyisini ortaya çıkaracak daha bilinçli tercihler yapmalarına yardımcı olmayı amaçlayan ilk kapsamlı çalışmadır. Kitap, işle ilgili şu temel soruları ele alır: Doğru kariyer nasıl seçilir? Üstün performansa katkı sağlayan nitelikler nelerdir? Kurumsal değişim en iyi şekilde nasıl uygulanır ve bu sürece nasıl uyum sağlanır? Günlük çalışma hayatından keyif almak için hangi beceri ve kapasitelere ihtiyaç vardır? Psikanalitik düşüncenin yanı sıra mesleki rehberlik, örgütsel psikoloji ve işletme çalışmalarından da yararlanan Kariyer Seçimi, İş Performansı ve Doyumunun Psikanalizi, klinik psikanaliz alanında olduğu kadar; ruh sağlığı profesyonelleri, akademisyenler, kariyer danışmanları ve iş yaşamına dair konuları daha derinlemesine anlamak isteyen psikologlar da bu kitabı inceleyebilir. Bu kitabın Türkçe çevirisi bulunmamaktadır.
I Could Do Anything If I Only Knew What It Was, Barbara Sher
Bu kitap, hayatta ne yapmak istediğini bilemeyen bireyler için rehber niteliğinde bir kaynak sunar. Kitap, bireylerin iç seslerini bastırmalarına neden olan toplumsal ve ailesel beklentilere odaklanır. Sher bu dışsal etkileri “tribal voices” (kabile sesleri) olarak adlandırır ve bunların fark edilmesi gerektiğini vurgular. Ayrıca birçok kişinin eyleme geçememesinin, “mükemmel fırsatı bekleme” düşüncesinden kaynaklandığını belirtir; bu nedenle küçük adımlar atmanın önemini ön plana çıkarır. Kitapta okuyucunun geçmiş deneyimlerini analiz ederek ne istediğini veya istemediğini fark etmesi, başarısızlık korkusu, erteleme alışkanlığı ya da dış onay ihtiyacı gibi içsel engellerin kökenine inmesi yönünde çeşitli egzersizler sunulur. Bu egzersizler aracılığıyla kişi, yalnızca kariyer hedeflerini değil, aynı zamanda kendi değerlerini, motivasyon kaynaklarını ve karar alma tarzlarını da keşfetme sürecine girer. Destekleyici ve uygulamaya dönük bir yaklaşımla kaleme alınan bu kitap, kişinin yaşamını daha anlamlı hale getirme sürecinde yol gösterici olabilir. Kitabın henüz Türkçe çevirisi bulunmamaktadır.
Meslek Seçiminde Psikolojik Dinamikler Hakkında Film, Dizi ve Belgesel Önerileri
3 Aptal, 2009
Filmde, Rancho adlı karakterin özgür düşünceyi ve tutkuyu savunan yaklaşımı, arkadaşları Raju ve Farhan’ın içsel dünyalarıyla yüzleşmelerini ve yaşamlarında köklü değişiklikler yapmalarını sağlar. Farhan, ailesinin beklentisiyle mühendislik eğitimi alsa da içten gelen tutkusu olan fotoğrafçılığa yönelme cesaretini Rancho’nun etkisiyle bulur. Bu durum, bireyin ilgi ve değerleriyle çelişen bir mesleki yönelimin, uzun vadede psikolojik doyum ve kimlik bütünlüğü açısından ne denli sorun yaratabileceğini gösterir. Raju ise ailesinin ekonomik yükü ve başarı baskısıyla sürekli bir kaygı içinde yaşamaktadır; bu da çevresel koşulların bireyin meslek seçiminde nasıl güçlü bir psikolojik stres kaynağına dönüşebileceğini ortaya koyar. Film, meslek seçiminin yalnızca bir kariyer tercihi değil, aynı zamanda bireyin kimlik gelişimi, benlik saygısı, yaşam doyumu ve ruh sağlığıyla doğrudan ilişkili karmaşık bir psikolojik süreç olduğunu vurgular. Rancho’nun temsil ettiği yaklaşım, bireyin kendi içsel değerlerini, yeteneklerini ve tutkularını dikkate alarak seçim yapmasının; dışsal beklentilere boyun eğmekten çok daha sağlıklı ve tatmin edici bir yaşam yoluna götüreceğini savunur. Böylece film, öz benlik ile mesleki yönelimin uyum içinde olması gerektiğini, aksi halde bireyin kimlik çatışmaları, kaygı bozuklukları veya tükenmişlik yaşayabileceğini çarpıcı biçimde işler.
Walter Mitty'nin Gizli Yaşamı, 2013
Film, sıradan ve monoton bir iş hayatı süren Walter’ın, hayalleriyle sınırlı kalan yaşamını sorgulamasıyla başlar. Çalıştığı dergide yaşanan değişimlerle birlikte, Walter içsel bir dönüşüm geçirerek konfor alanının dışına çıkar, risk alır ve kendi potansiyelini keşfetmeye başlar. Bu süreç, bireyin meslek seçiminde sadece dışsal koşulların değil, öz benlik algısı, öz yeterlik, hayal gücü, kişisel değerler ve tatmin arayışı gibi psikolojik faktörlerin ne kadar belirleyici olduğunu gösterir. Walter’ın hayallerinden gerçekliğe uzanan yolculuğu, bireyin kendini bulma ve mesleki kimliğini yeniden inşa etme sürecini sembolize eder.
Umudunu Kaybetme, 2006
Bu film, Chris Gardner’ın finansal sıkıntılar ve ailevi sorunlarla mücadele ederken, prestijli bir borsa firmasında kariyer yapmak için gösterdiği azmi konu alır. Gardner’ın işsiz kalması, evsiz kalma riski ve oğluna bakma sorumluluğu, onun psikolojik dayanıklılığını test ederken, içsel motivasyon, öz-yeterlilik ve umut gibi psikolojik faktörler, meslek seçiminde belirleyici rol oynar. Kendi potansiyeline duyduğu inanç ve hedefe ulaşma kararlılığı, onu zorluklara rağmen başarılı kılar. Film, meslek seçiminde sadece beceri ve şansın değil, bireyin içsel gücü, duygusal zekâsı ve direnç kapasitesinin de ne kadar önemli olduğunu gözler önüne serer.
Girlboss, 2017
Bu dizide ana karakter Sophia, geleneksel iş dünyasında başarısız olduktan sonra kendi işini kurmaya karar verir ve bu süreçte özgüven eksiklikleri, kimlik arayışı ve içsel çatışmalarla yüzleşir. Kendi yeteneklerine güvenmeye başladıkça, bireysel değerleriyle uyumlu bir meslek yaratma çabası hem kişisel bir kurtuluş hem de profesyonel bir başarıya dönüşür. Sophia'nın girişimcilik yolculuğu, onun meslek seçiminde karşılaştığı psikolojik engelleri aşma ve kendini bulma sürecini yansıtır.
Hacks, 2021
Bu dizi mesleki yönelimlerin sadece ilk adımlarda değil, kariyerin her aşamasında sorgulanabileceğini gösteren güçlü bir anlatı sunar. Las Vegas’ta yıllardır sahne alan usta komedyen Deborah Vance’in yaşamı, kariyerindeki durağanlıkla sarsılırken; genç ve sivri dilli yazar Ava’nın sektöre yeniden tutunma mücadelesi ikiliyi bir araya getirir. Bu karşılaşma, yalnızca mesleki becerilerin aktarımı değil, aynı zamanda kuşaklar arası değerlerin, motivasyonların ve kariyer anlayışlarının da çarpışmasıdır. Dizi, “başarı nedir?”, “kendine uygun meslek nasıl bulunur?” ve “toplumsal normlara karşı bireysel ifade ne kadar mümkün?” gibi temel soruları hem duygusal hem mizahi bir tonla tartışmaya açar. Her iki karakterin içsel yolculukları, izleyiciye meslek seçiminin sadece bir tercih değil; benlik arayışının da bir yansıması olduğunu gösterir.
Start up, 2020
Dizinin ana karakterlerinin geçmiş yaşantıları, ailevi baskılar, toplumsal beklentiler ve kişisel hayalleri arasındaki çatışmalar, kariyer yolculuklarının şekillenmesinde önemli rol oynar. Özellikle karakterlerin kendilerini gerçekleştirme arzuları, başarıya ulaşma kaygıları ve aidiyet duygusu gibi psikolojik faktörler, meslek seçimlerini yönlendirir. Dizi, girişimciliğin yalnızca maddi başarı değil; bireysel tatmin, özgüven gelişimi ve kimlik inşasıyla da ilgili olduğunu gözler önüne serer. Bu yönüyle bu dizi, meslek seçiminin yalnızca bir tercih değil, aynı zamanda bir kendini keşfetme süreci olduğunu vurgular.
WeCrashed, 2022
Bu dizi, bireylerin idealleri, hırsları ve benlik algıları ile iş dünyasının gerçekleri arasındaki çatışmayı çarpıcı biçimde ortaya koyar. Dizide, WeWork’un kurucusu Adam Neumann’ın girişimcilik yolculuğu üzerinden, kariyerin yalnızca mesleki bir tercih değil, aynı zamanda kimlik oluşturma süreciyle nasıl iç içe geçtiği gösterilir. Adam’ın büyük vizyonları ve karizmatik liderliği, onu başarıya götürürken aynı zamanda kişisel sınırlarını, gerçeklik algısını ve değer yargılarını da zorlar. Bu bağlamda dizi, bireyin kariyer tercihlerinde sadece yetenek ve ilgi değil, aynı zamanda ego, aidiyet arayışı, başarıya yüklenen anlam ve dışsal onay ihtiyacı gibi psikolojik dinamiklerin de belirleyici olduğunu vurgular. Özellikle, bireyin hayallerine tutunarak gerçekliği göz ardı etmesinin hem kişisel hem de profesyonel çöküşe yol açabileceği mesajı, kariyer seçiminde içsel denge ve farkındalığın önemine dikkat çeker.
Inside Bill’s Brain: Decoding Bill Gates, 2019
Dünyanın en başarılı girişimcilerinden biri olan Bill Gates’in yaşamına ve kariyer yolculuğuna bir bakış sunar. Belgesel, sadece Gates’in Microsoft’u kurup teknoloji dünyasında devrim yaratmasını anlatmakla kalmaz; aynı zamanda onun problem çözme yaklaşımını ve öğrenmeye olan isteğini de gözler önüne serer. Gates’in hayatında karşılaştığı zorluklar, aldığı riskler ve bu süreçte geliştirdiği stratejiler, kariyerini şekillendiren önemli unsurlardır. Bu yapım, izleyicilere, büyük başarıların sadece şans veya yetenekle değil, aynı zamanda disiplinli çalışma, sürekli merak ve yenilikçi düşünce ile mümkün olduğunu gösterir. Kendi kariyer yolunu çizmeye çalışanlar için, Bill Gates’in hikayesi bir rehber niteliğindedir; tutkularını keşfetmek, engeller karşısında pes etmemek ve sürekli öğrenerek kendini geliştirmek için güçlü bir örnek teşkil eder. Belgesel, başarıya giden yolun kişisel gelişimle paralel ilerlediğini ve gerçek değişimin bu süreçte mümkün olduğunu anlatır.
Kaynakça
Atak, H. (2011). Kimlik gelişimi ve kimlik biçimlenmesi: Kuramsal bir değerlendirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(1), 163-213.
Borchert, M. (2002). Career choice factors of high school students [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. University of Wisconsin-Stout.
Bosma, H. A. ve Kunnen, E. S. (2001). Determinants and mechanisms in ego identity development: A review and synthesis. Developmental review, 21(1), 39-66. https://doi.org/10.1006/drev.2000.0514
Bryce, I., Beccaria, G., McIlveen, P. ve Du Preez, J. (2022). Reauthoring: The lived experience of cumulative harm and its influence on career choice. Australian Journal of Career Development, 31(2), 93-107. https://doi.org/10.1177/10384162221101958
Bulut, S. ve Sülük, İ. (2021). Effect of life events on career choice: trauma sampling. Academixs Journal of Clinical Psychiatry and Mental Health, 1(1), 1-4
Fine, M. ve Wolf, E. S. (1987). Career choice: The dynamics of self‐expression. Psychoanalytic Inquiry, 7(1), 39-57. https://doi.org/10.1080/07351698709533659
Gibran, K. (1923). The prophet (1. bs.). The Plimpton Press.
Hirschi, A. ve Brown, S. D. (2013). Personality, career development, and occupational attainment. S. D. Brown ve R. W. Lent (Ed.), Career development and counseling: Putting theory and research to work (2. bs., s. 299-328) içinde. Wiley & Sons Inc.
Kercood, S., Lineweaver, T. T., Frank, C. C. ve Fromm, E. D. (2017). Cognitive flexibility and its relationship to academic achievement and career choice of college students with and without attention deficit hyperactivity disorder. Journal of Postsecondary Education and Disability, 30(4), 329-344.
Kunnen, E. S. (2014). The effect of a career choice guidance on self-reported psychological problems. Frontiers in Psychology, 5(547). https://doi.org/10.3389/fpsyg.2014.00547
Lent, R. W., Brown, S. D. ve Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance. Journal of Vocational Behavior, 45, 79–122.
Marcia, J. E. (1966). Development and validation of ego-identity status. Journal of Personality and Social Psychology, 3(5), 551–558.
Nyamwange, J. (2016). Influence of student's interest on career choice among first year university students in public and private universities in Kisii county, Kenya. Journal of Education and Practice, 7(4), 96-102.
Savickas, M. L. (2005). Career development and counseling. S. D. Brown ve R. W. Lent (Ed). Putting theory and research to work (s. 42–70) içinde. John Wiley.
Thomas, I. (2017). Influences on career choice: Considerations for the environmental profession. Environmental Practice, 19(3), 115-127. https://doi.org/10.1080/14660466.2017.1338449